(zdjęcie: Ivelin Radkov/Shutterstock)

Z tego tekstu dowiesz się, co trzeba zrobić, aby wystartować z własną firmą.


Pomysł, ale z potencjałem

Stwierdzenia, że bez niego ani rusz, wydają się banalne. Jednak faktycznie - bez dobrego pomysłu, ale jednocześnie
i wiedzy, jak wcielić go w życie nie obejdzie się żaden dobry biznes. To warunek konieczny! Ważna jest jednak również trafna ocena Twoich umiejętności, niezbędnych do zarabiania na swoim. Nikt przecież nie pozyska za Ciebie zleceń, ani ich nie wykona. To wszystko będzie na Twojej głowie. Choć samodzielne szefowanie ma również zalety. We własnej firmie nikt Ci niczego nie każe, ani nie narzuca.

Nie oszukujmy się jednak. Na starcie czeka Cię przede wszystkim ciężka praca. Przyda Ci się upór i determinacja
w dążeniu do celu. Cenną cechą jest też elastyczność. Będzie Ci ona potrzebna nie tylko przy wyznaczaniu czasu pracy (praca po godzinach i w weekendy), ale i podczas poszukiwania rozwiązań różnych problemów.

 

Biznesplan i kapitał na rozkręcenie firmy

Pomysł nabierze realnych kształtów pod warunkiem, że przemyślisz, jak krok po kroku wcielić go w życie. Nie znaczy to, że taki plan może napisać tylko ten, kto skończył ekonomię - prosty biznesplan w zupełności wystarczy, jego przygotowanie powinno Ci zająć nie więcej jak 3-4 godziny. Możesz również zacząć od stworzenia kanwy modelu biznesowego (głównych założeń dotyczących funkcjonowania firmy). Pozwoli Ci to w jeszcze krótszym czasie zdefiniować Twój pomysł. Dzięki temu odpowiesz też sobie na wiele istotnych pytań.

 

Pamiętaj, że biznesplan powinien być napisany jasno, zwięźle i przede wszystkim musi być realny. Taka symulacja przyda się w bankach, które zanim udzielą Ci pożyczki, niejednokrotnie zażądają konkretnego planu rozwoju firmy. Pieniądze na rozkręcenie własnego przedsiębiorstwa można też uzyskać w ramach funduszy europejskich,
w urzędach gmin, urzędach pracy lub korzystając z nisko oprocentowanych pożyczek z gwarancją BGK (np. JEREMIE).

 

Rejestracja działalności. Kierunek: urząd gminy lub internet

Aby formalnie założyć jednoosobową działalność gospodarczą, należy uzyskać wpis do rejestru przedsiębiorców (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej).

Możesz to zrobić na dwa sposoby - udać się do urzędu miasta lub gminy albo zarejestrować ją przez internet (na stronie firma.gov.pl lub www.ceidg.gov.pl). Tam musisz wypełnić wniosek CEIDG-1.

Jednak wizyty w urzędzie nie unikniesz, bo formularz musi być podpisany osobiście. Teoretycznie możesz to zrobić posiadając kwalifikowany podpis elektroniczny lub jeśli potwierdzisz swoje dane poprzez zaufany profil w ramach ePUAP (bezpłatny). Jeśli jeszcze nie posiadasz takiego profilu, to przy okazji rejestracji firmy pomyśl o jego założeniu, w przyszłości może Ci on ułatwić załatwianie spraw urzędowych.

Nawet jeśli musisz udać się do urzędu w celu podpisania dokumentów, warto wcześniej wypełnić wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców na stronie www i wydrukować go. Pozwoli Ci to zaoszczędzić czas i przemyśleć na spokojnie najważniejsze kwestie.

 

Wniosek o wpis do ewidencji gospodarczej, o nadanie REGON-u i NIP można złożyć w jednym okienku, w urzędzie gminy/miasta lub zrobić to za pośrednictwem internetu. Strony: firma.gov.pl lub www.ceidg.gov.pl.

 

Ważne, by znać adres, gdzie zamierzasz prowadzić firmę oraz rodzaj działalności określony według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Możesz je znaleźć na stronie internetowej (www.pkd.pl). Ponadto należy też wiedzieć, od kiedy konkretnie chcesz rozpocząć pracę na własny rachunek. Możesz podać późniejszy termin niż dzień wizyty w urzędzie. Poza tym urzędnik zapyta Cię o nazwę firmy, o wybraną formę opodatkowania (karta podatkowa, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, podatkową księgę przychodów i rozchodów, pełna księgowość) oraz o okres rozliczeń z fiskusem (miesięczny lub kwartalny).

 

Udając się do urzędu:

  1. przygotuj dane dotyczące firmy – nazwa i adres
  2. określ zakres działalności (według polskiej klasyfikacji działalności)
  3. wybierz formę opodatkowania
  4. wybierz okres rozliczeń z urzędem skarbowym
  5. zdecyduj czy zostaniesz VAT-owcem, czy nie

 

Urząd gminy zgłosi Twoją zarejestrowaną działalność w urzędzie skarbowym. ZUS z kolei dostanie informację, czy będziemy płatnikiem składek ubezpieczeniowych, a Urząd Statystyczny w ciągu kilku dni nada firmie REGON. To już koniec formalności? Niestety, nie.

 

REGON i aktualny NIP

Procedura nadania REGON-u przez Urząd Statystyczny jest bezpłatna i nie wymaga Twojego zaangażowania. W tym samym czasie urząd skarbowy zarejestruje zgłoszenie aktualizujące Twoje dane. To znaczy, że Twój dotychczasowy (osobisty) numer identyfikacji podatkowej (NIP) stanie się NIP-em firmowym.

 

ZUS – tylko 7 dni

Wprawdzie urząd gminy przesyła informację do ZUS o tym, że Twoja firma powstała, jednak musisz pojawić się tam osobiście, by zadeklarować jakie składki będziemy opłacać. Uwaga! Masz na to tylko 7 dni! Jeśli Twoja działalność gospodarcza jest jedynym źródłem Twoich dochodów, to konieczne jest opłacanie: ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego oraz składki zdrowotnej. Jeśli rozpoczynasz prowadzenie pierwszej działalności gospodarczej lub upłynęło co najmniej 5 lat od zamknięcia poprzedniej, możesz przez 24 miesiące korzystać z ulgi. Wówczas zamiast płacić prawie 1100 zł, zapłacisz ok. 450 zł. Przez dwa lata zaoszczędzisz więc 15 600 zł!

Uwaga! Składki na ubezpieczenie chorobowe to dobrowolny wydatek. Pamiętaj jednak, że nieopłacenie ubezpieczenia chorobowego w terminie wiąże się z jego ustaniem. Ubezpieczenie przestanie więc Cię obejmować od pierwszego dnia miesiąca, za który nie opłacono składki. Oznacza to, że w przypadku choroby lub wypadku nie dostaniesz chorobowego. Co więcej za każdym razem gdy spóźnisz się z opłaceniem składki chorobowej powinieneś później znów wysłać zgłoszenie ZUS.

 

Jeśli jesteś zatrudniony na etacie i jednocześnie chcesz założyć własną działalność, możesz zaoszczędzić na składkach ZUS. Jest jednak warunek. Twoje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę musi być równe lub wyższe niż minimalna pensja w danym roku.

 

Wówczas z tytułu prowadzonej działalności nie trzeba opłacać obowiązkowych ubezpieczeń społecznych poza składką zdrowotną, która jest wymagana i wynosi około 280 zł. Pozostałe składki na ZUS zapłaci Twój pracodawca, którego należy powiadomić o prowadzeniu działalności. Pamiętaj też, że formalności dokonywane w ZUS-ie są bezpłatne.

 

Zostajesz VAT-owcem?

Jeśli zamierzasz być płatnikiem VAT-u, nie unikniesz też wizyty w okienku fiskusa. W tym celu należy w urzędzie skarbowym wypełnić odpowiedni formularz - VAT-R. Od 2015 roku nie ma konieczności wydawania każdemu przedsiębiorcy dokumentu potwierdzającego rejestrację jako płatnika VAT-u. Rezygnując z potwierdzenia rejestracji firmy w rejestrze VAT zaoszczędzisz 170 zł.

Pamiętaj, że nie masz obowiązku bycia VAT-owcem – możesz skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego lub podmiotowego.

Przedsiębiorca może skorzystać ze zwolnienia z bycia czynnym płatnikiem VAT, jeśli przychód z jego działalności opodatkowanej nie przekracza 150 000 złotych w skali roku. Poza tym niektóre usługi są ustawowo zwolnione z opodatkowania VAT-em (takiemu zwolnieniu podlegają np. usługi transportu sanitarnego, usługi medyczne i dentystyczne, usługi związane z pomocą psychologiczną czy prywatne nauczanie świadczone przez nauczycieli). Kiedy jesteś czynnym płatnikiem VAT możesz go odliczać.

Kiedy się to opłaca? W dużym uproszczeniu, wtedy gdy uzyskujesz nadwyżki naliczonego VAT (podatek płacony z tytułu zakupionych towarów i usług w związku z prowadzoną działalnością) nad należnym (wartość podatku wynikająca ze sprzedaży lub usługi, który „należy się” skarbowi państwa). O co chodzi? Przykładowo kiedy wystawiasz faktury kontrahentom, musisz odprowadzić VAT do urzędu skarbowego. Możesz go zmniejszyć o sumę VAT-u, który zapłaciłeś, kupując na przykład sprzęt komputerowy do firmy, materiały potrzebne do produkcji itp. Wtedy różnica zostaje w Twojej kieszeni. Firmy chętnie współpracują z innymi VAT-owcami. Z drugiej strony jednak, zwykłych klientów, którzy nie odliczą sobie tego podatku, może odstraszyć wyższa cena nim spowodowana, w porównaniu z cenami Twojej nieVAT-owskiej konkurencji.

 

Konto firmowe

Firmowy rachunek pozwala Ci na swobodne rozdzielnie wydatków prywatnych od firmowych. Jest to pomocne nie tylko podczas kontroli urzędu skarbowego. Pozwala rozdzielić finanse firmowe od prywatnych, zachować pełną przejrzystość wydatków firmowych w razie kontroli skarbowej oraz nie ujawniać swoich prywatnych wydatków księgowej.

Nie musisz szukać transakcji wśród wydatków prywatnych. Przy jego wyborze warto przeanalizować nie tylko miesięczny koszt prowadzenia rachunku i opłaty za prowadzenie karty, ale także opłaty za wypłaty gotówki we wpłatomatach czy przelewy do ZUS. Firmowe konto bankowe ułatwi Ci wzięcie firmowego kredytu, który będziesz mógł wliczyć w koszty prowadzenia działalności.

Warto dobrać konto bankowe do profilu swojej firmy – w zależności od tego, czy korzystasz z wpłat gotówkowych, czy wyłącznie z przelewów.

Czasem banki do rachunku firmowego oferują dodatkowe bonusy - takie jak niskooprocentowany limit w rachunku, korzystnie oprocentowany rachunek oszczędnościowy czy różnego rodzaju pomoc/usługi (np. pomoc prawnicza, doradztwo finansowo-księgowe, concierge).

 

Po założeniu konta firmowego w banku, powinieneś uaktualnić dane swojej firmy w rejestrze przedsiębiorców. I tutaj uwaga! Wszystkie tego typu operacje są bezpłatne! A rejestr nazywa się: Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej. Urzędnicy ostrzegają, że świeżo upieczeni przedsiębiorcy często dostają różnego rodzaju listy z informacją, że aby ich dane były przechowywane i uaktualniane w jakiejś bazie - konieczna jest opłata. W przypadku oficjalnego rejestru przedsiębiorców – żadne opłaty nie są pobierane.
 

 

Plan B

Warto go mieć, jeśli coś idzie niezgodnie z pierwotnym planem rozkręcania biznesu. Już wcześniej warto zdobyć wiedzę o tym, jak pozyskać dodatkowy kapitał, kolejnych kontrahentów czy rozszerzyć/zmienić charakter działalności. Dzięki temu będziesz spał spokojnie.

Własna firma to także konieczność ciągłego śledzenia trendów na rynku, nowości, podglądanie tego, co robi konkurencja. No i ryzyko. To nieodzowna część prowadzenia biznesu. Warto je traktować jako wyzwanie, impuls do działania, a nie hamulec. Tak samo jak pojawiające się na drodze trudności i problemy. Traktuj je jako kolejne wyzwania.